خنیاگران سرزمین ماننا (آشیقهای زنگان)

ادبیات آشیقی در ایران دارای تاریخی کهن است و زنگان نیز از این ادبیات بهرهxadهای فراوان برده است که برخی از آشیقهای زنگانی در چهار – پنج سدهxadی پیش شناخته شدهxadاند. با اینحال، تا امروز کتابی در بارهxadی ادبیات آشیقی زنگان نوشته نشده است. در این مقاله تلاش خواهد شد به عنوان مقدمهxadای بر ادبیات آشیقی این دیار، اندک اطلاعاتی داده شود و راه را برای پژوهشxadهای بعدی بگشاید. ادبیات و موسیقی آشیقی پیوندی ناگسستنی با عرفان و تصوف دارد و در واقع در زمان سلجوقیان این دو ادبیات – عرفانی و واقعگرا از هم جدا گشته اند؛ اما ادبیات آشیقی پیوند استوار خود را با مذهب و بویژه امام اوّل شیعیان حفظ کرده و شاه مردان، منبع اصلی الهام آشیقها بوده است. سعی میxadشود نمونهxadهای داستانی مربوط به منطقه که در ادبیات کتبی نیز نمود یافته است ارائه گردد.